Zó zit dat dus met ons immuunsysteem

Het goede nieuws? Hiv leidt niet tot versneld ouder worden, zoals veel wetenschappers lange tijd hebben gedacht. Sterker nog: hoe ouder mensen met hiv worden, hoe lager het ‘extra risico’ wordt op het ontwikkelen van leeftijdsgerelateerde ziekten – botbreuken daargelaten. Het slechte nieuws: mensen met hiv lopen wel degelijk meer risico op sommige aandoeningen. Een chronisch geactiveerd immuunsysteem lijkt de boosdoener te zijn. Een gezonde leefstijl – daar is ie weer – kan een hoop ellende voorkomen.

Ons immuunsysteem zorgt ervoor dat we infecties – zoals een verkoudheid of een ontstoken wondje – weer de baas worden. Zodra een virus of bacterie het lichaam binnendringt, zorgt het immuunsysteem ervoor dat een legertje van onder meer CD4 en CD8 cellen, naar de plaats van besmetting wordt gestuurd. Dit leger gaat de strijd aan met de ziekmakende virusdeeltjes of bacteriën waardoor we na korte of langere tijd weer gezond worden. Zonder immuunsysteem zouden mensen bij de eerste de beste verkoudheid al het loodje leggen.

Leeftijdgerelateerde aandoeningen
Bij gezonde mensen wordt het actief geworden immuunsysteem weer ‘rustig’ zodra de infectie is bestreden. Maar bij mensen met hiv blijft het immuunsysteem, eenmaal geactiveerd door de hiv-infectie, overactief. En een chronisch overactief immuunsysteem verhoogt het risico op ziekten die we vooral zien bij ouderen. Voorbeelden van zulke leeftijd-gerelateerde aandoeningen zijn hart- en vaatziekten; auto-immuunziekten; lever- en nierziekten en bepaalde vormen van kanker. Mensen hiv krijgen hiermee soms al op relatief jonge leeftijd te maken.

Beschadigingen in het lichaam
Zodra hiv het lichaam binnendringt, valt het virus met alle kracht het darmstelsel aan en richt een ware ravage aan in de lymfeklieren rondom de darmen (een plaats met een hoge concentratie CD4-cellen). Zelfs vroegtijdige behandeling van hiv leidt niet tot volledig herstel van deze heftige eerste hiv-aanval. Het gevolg hiervan is dat schadelijke darmmicrobes telkens weer hun kans schoon zien om de darmwand te passeren. Het lichaam is daardoor gedwongen om het immuunsysteem permanent aan het werk te zetten. Dit chronisch geactiveerde immuunsysteem geeft een verhoogde kans op voornoemde medische narigheid.

Ook kan hiv de aansturing van het immuunsysteem verstoren en de lymfeklieren en de thymus kan beschadigen. In dat geval reageert het lichaam minder adequaat op infecties. Dit zou mede verklaren waarom mensen met hiv gevoeliger zijn voor onder meer hepatitis B en C. Bijkomend punt is dat dergelijke infecties weer kunnen zorgen voor een verdere activering van het immuunsysteem.

Specifiek leeftijdgebonden aandoeningen
Hiv-medicatie helpt het immuunsysteem bij het bestrijden van het hiv-virus. Maar hiv laat zich niet geheel verslaan en trekt zich terug in reservoirs. Het immuunsysteem is daardoor gedwongen alert te blijven. Sommige immuuncellen raken hierdoor op den duur oververmoeid en uitgeput. Een soortgelijk proces doet zich voor bij veroudering: naarmate mensen ouder worden raakt een groeiende groep immuuncellen steeds meer oververmoeid. Zie hier de oorzaak van het verhoogde risico op sommige, specifiek leeftijdgebonden, aandoeningen dat zowel mensen met hiv als ouderen lopen.

Back to life; back to reality
Voornoemde effecten van een hiv-infectie zijn weliswaar reëel, maar hun invloed is – zeker bij jongeren – over het algemeen gering. Roken bijvoorbeeld, draagt veel meer dan een overactief immuunsysteem, bij aan allerlei gezondheidsproblemen bij mensen met hiv. Hetzelfde geldt voor overmatig alcoholgebruik en een gebrek aan lichaamsbeweging. Bovendien loopt momenteel een aantal trials waarin wordt geprobeerd met medicijnen de chronische activering van het immuunsysteem tegen te gaan. Ook wordt steeds meer onderzoek gedaan naar de preventieve werking van probiotica. Kortom: een chronisch geactiveerd immuunsysteem is onmiskenbaar een probleem voor mensen met hiv, maar een gezonde leefstijl en aanvullende behandelmethoden in de nabije toekomst, kunnen een hoop ellende voorkomen.

Tot slot nog vijf gouden tips:

  1. Begin zo snel mogelijk met behandeling van je hiv (hoe eerder je begint, hoe kleiner de kans op andere aandoeningen);
  2. Neem je medicatie altijd, elke dag (minder dan 100% therapietrouw leidt ertoe dat je immuunsysteem harder moet werken);
  3. Rook niet, eet gezond en zorg voor voldoende beweging (met name roken is voor mensen met hiv nog schadelijker dan voor hiv-negatieven en zorgt voor meer kans op hart- en vaatziekten);
  4. Eet gezond en voorkom overtollig lichaamsvet (lichaamsvet kan ervoor zorgen dat je immuunsysteem onnodige arbeid gaat verrichten);
  5. Behandel comorbiditeit en co-infecties als Hepatitis B en C zo snel en goed mogelijk. Hiv vergroot de kans op (ernstige) leverschade bij mensen met Hep B en HEP C.
Geen reacties

Laat een reactie achter